• A
  • A
  • Wie krijgt de portefeuille?

    (De stemmen zijn geteld, Foto: Sicco de Knecht)

    (De stemmen zijn geteld, Foto: Sicco de Knecht)

    - Het waren bijzondere verkiezingen en op deze ochtend gaat de aandacht vooral uit naar de uitgebleven winst voor de PVV en de rampspoed van de PvdA. Vanaf vandaag is er een nieuwe Kamer en rijst de vraag: wie worden de woordvoerders onderwijs en wetenschap in de nieuwe Tweede Kamer?

    De VVD zette op haar lijst oud-staatssecretaris Sander Dekker (#6) wederom op een hoge positie, maar terugkomen als woordvoerder op (hoger) onderwijs en wetenschap zit er waarschijnlijk niet in als het aan Dekker ligt. Dekker wil hoger schieten. Hij heeft zijn zinnen gezet op een ministerschap op Economische Zaken. Mocht hem dat niet lukken dan zal hij waarschijnlijk voor de post van woordvoerder financiën opteren.

    Lees hier de terugblik op vier jaar staatssecretaris Dekker.

    Pieter Duisenberg (#15), die de afgelopen vier jaar het woordvoerderschap op dit dossier heeft gedaan, is zijn hart nooit echt verloren aan de kennissector. Waarschijnlijk schuift hij, mocht het lukken, dan ook door naar een andere, meer op de economie gerichte post. En dat brengt campagnevriend van Duisenberg, en oud-vicevoorzitter van de LSVb, Dennis Wiersma (#11) in de perfecte positie om de nieuwe woordvoerder op dit dossier te worden. Wiersma kan putten uit flinke ervaring en gaf in de campagne al te kennen dat zijn interesse in de eerste zin ligt bij het hoger onderwijs, en arbeidskansen voor starters.

    Wie vult het gat bij de PvdA?

    Na deze vernietigende verkiezingsuitslag zal er bij de PvdA flink gekwartet moeten worden om de ooit zo breed verdeelde portefeuilles opnieuw te verdelen. De woordvoerders op het dossier onderwijs en wetenschap werden de afgelopen jaren sterk ondergesneeuwd door partijgenoot Bussemaker en stonden bij de verkiezingen niet hoog op de lijst. Nu de kersverse woordvoerder Amma Asante (#36) het veld moet ruimen, en ook Mohammed Mohandis (#21) zijn zetel verliest is het de vraag wie dit gat gaat vullen.

    Geen van de kandidaten op de lijst heeft zich in de campagne (of daarvoor) echt geprofileerd op onderwijs en wetenschap. De enige op de lijst die echt (politieke) ervaring heeft met het onderwijs is de oud-minister Dijsselbloem. Dijsselbloem heeft aangegeven sowieso in de Kamer plaats te nemen en staat te hoog op de lijst om af te haken.

    Toch het ligt het meer voor de hand dat Dijsselbloem, net als Duisenberg, opteert voor een financiële portefeuille. De eerste op de PvdA-lijst met een onderwijsachtergrond is Gijs van Dijk (#5). Van Dijk was eerder werkzaam bij de Algemene Onderwijsbond. Wellicht verdelen beiden de posten binnen het onderwijs.

    Een paar maanden geleden leek de positie van Michel Rog (#14) nog precair; het CDA behaalde met 19 zetels toch een winst ten opzichte van de vorige verkiezingen. Rog heeft zich tijdens de verkiezingscampagne in duizend bochten gewrongen om tot in de kleinste zaaltjes campagne te voeren op onderwijs. Het ligt dan ook zeer voor de hand dat hij in de nieuwe Kamer de woordvoerder onderwijs van het CDA zal blijven.

    Beertema blijft

    Bij de PVV zijn de verdelingen altijd al duidelijk geweest en schuiven de portefeuilles niet bijzonder vaak. Ook deze keer zal de keuze voor onderwijswoordvoerder hoogst waarschijnlijk op Harm Beertema (#10) vallen, die wederom op een zeer comfortabele plek op de lijst stond. De inhoudelijk sterke Beertema maakte het de minister soms knap lastig in de Kamer, en het valt te verwachten dat dit ook voor een volgende bewindspersoon geldt.

    Het was een ongelukkige positie op de schopstoel voor Kamerveteraan Jasper van Dijk (#14), hij heeft het net gehaald om in de Kamer te komen voor de SP. Maar weinig Kamerleden zijn zo goed ingewerkt op het dossier als Van Dijk. Toch zette de partij hem op een gevaarlijke plek. Nieuwkomer boven hem op de lijst was hbo-docent Frank Futselaar (#11). Wellicht dat Van Dijk zijn terrein met hem moet gaan delen.

    Op de fractievergadering GroenLinks vanochtend kunnen de vier voormalige Kamerleden eindelijk wat portefeuilles overdragen. Alhoewel Rick Grashof (#5) de afgelopen jaren prima dienst heeft gedaan als woordvoerder staat hij niet bekend als iemand die verknocht is aan het dossier. Grashof zou dan ook wel eens links ingehaald kunnen worden door vaste ScienceGuide-columnist Lisa Westerveld (#14), als ze haar plek niet verliest door voorkeursstemmen. Op het gebied van het hoger onderwijs is zij de linksbuiten van GroenLinks en ze liet in de campagne al flink van zich horen. De oud-LSVb voorzitter zal maar al te graag opteren voor het woordvoerderschap.

    Wie wordt de onderwijsminister?

    Bij de ChristenUnie valt het te verwachten dat oud-STW-directeur Eppo Bruins (#5) de scepter zal blijven zwaaien op de kennisdossiers. De nummer drie in de ScienceGuide top tien van 2016, is pas net begonnen aan zijn werk in de Tweede Kamer en heeft niettemin al een sterk profiel ontwikkeld op hoger onderwijs en wetenschap.

    Ook D66 zal in de Kamer niet verrassen na de verkiezingen. Afhankelijk van de kabinetsformatie zal de partij die zichzelf de onderwijspartij noemt wellicht een ministerschap eisen.  Alexander Pechtold zou hier zelf voor kunnen opteren, maar ook oudgedienden van de partij zullen hier oren naar hebben.

    Zo zou de voorzitter van de vereniging hogescholen Thom de Graaf zou hier wel oren naar kunnen hebben. Hij zou in een kabinet op dit dossier een tegenwicht kunnen bieden tegen de sterk op Economische Zaken georiënteerde VVD. Helder is in ieder geval dat terugkerend Kamerlid Paul van Meenen (#8), met ruim vier jaar trouwe dienst op het dossier, zijn positie in de Kamer niet snel zal opgeven.

    De kleinere partijen zullen het moeten hebben van hun kamerassistenten om echt mee te kunnen blijven doen, maar de gevestigde kleine partijen zullen niet verrassen. De Partij van de Dieren heeft al sinds de oprichting een goede aan Esther Ouwehand en ook de Staatkundig Gereformeerde Partij kan al jaren lang goed uit de voeten met de soms bijzonder humoristische Roelof Bisschop (#3).

    In de afgelopen kabinetsperiode liet 50+ zich niet overwelmend vaak zien op het gebied van onderwijs, tenzij het om het leven lang leren ging. Ook na deze verkiezingen zal de partij van Henk Krol het hoger onderwijs en de wetenschap vooral links laten liggen. DENK-Kamerlid Azarkan is meer voorbereid op een woordvoerderschap onderwijs. Hij zal de Kamer inkomen met een sterke inzet uit de emancipatieparagraaf van de partij.

    Het Forum voor Democratie, dat de verkiezingswinst waarschijnlijk te danken heeft aan de rechtsere student en academicus, kan in de Kamer niet onzichtbaar blijven. De man die in Frankrijk bekend staat als Professeur Baudet is het aan zijn stand verplicht zich persoonlijk hard te maken voor beter onderwijs.