20 mei 2010 - Een mooi verhaal is al een feest, maar wat als de lezer ook nog het verloop ervan ook naar zijn hand kon zetten? De ‘Virtual Storyteller’ van UT-promovendus Ivo Swartjes biedt de lezer straks een actieve rol. Wat hij of zij doet, wordt bepalend hoe het verhaal verloopt.
Stap verder dan games
Het is de kunst om hiervoor intelligente programmatuur te bedenken,
zodat de 'storyteller' ook voorbereid is op onverwachte
situaties. De virtuele verhalenverteller is een
computergestuurd systeem dat automatisch verhalen genereert. In
zo'n verhaal neem je straks, als speler, de rol aan van een
personage en vervolgens 'stap je zelf het verhaal in': het verhaal
ontvouwt zich op basis van wat de speler doet.
In de gamewereld bestaan al 'vertakkende verhaallijnen' waarmee de
gamer invloed heeft op het verloop van het verhaal, maar Swartjes'
nieuwe systeem gaat een stap verder. De verhaalwereld wordt bevolkt
door verschillende virtuele figuren, ieder met hun eigen emoties,
plannen en doelen. Hiervoor zijn vooraf 'regels' opgesteld die het
gedrag van de figuren bepalen. Het verhaal ontstaat nu als de
verschillende karakters de interactie aangaan.
Improviseren als beslissen
Swartjes onderzocht voor de 'Virtual Storyteller' om te beginnen of
mensen het leuk vinden om mee te spelen in zo'n verhaal. Vervolgens
onderzocht hij de randvoorwaarden en regels voor de software. De
promovendus liet zich inspireren door het improvisatietheater, om
erachter te komen of mensen graag meespelen in een geïmproviseerd
verhaal.
Via een speciaal ontwikkeld chatprogramma creëerde hij een fictieve
wereld, die bewoond werd door twee improvisatieacteurs en een
proefpersoon. De proefpersoon wist vantevoren niets, de
acteurs alleen dat er een verhaal moest ontstaan. Uit deze
experimenten bleek dat proefpersonen het erg leuk vonden om mee te
doen in het verhaal. Ze hadden vooral veel plezier in het
samenwerken en het ter plekke beslissingen nemen.
Schrijven als regelgeving
Hoe vertaal je deze werkwijze vervolgens naar regels die het gedrag
van de karakters bepalen, waardoor een 'natuurlijke' interactie, en
daarmee een verhaal, op gang komt? De virtuele verhalenverteller
kan werken met een aantal scenario's, maar er zullen altijd
verrassende dingen blijven gebeuren. Om deze onvoorspelbare scènes
op te vangen moeten de ontwikkelaars continu op zoek naar
aanvullende gedragsregels. De auteur schrijft dus niet de verhalen,
maar bedenkt de regels die bepalen wat er in de verhalen
gebeurt.
Virtuele verhalenvertellers kunnen computergames nog geavanceerder
maken: de gamer krijgt nog meer invloed op het verdere verloop van
het spel dan nu al het geval is. Maar ook buiten de
entertainmentindustrie ziet Swartjes toepassingen. Zo zal deze
techniek toepasbaar zijn in managementtrainingen of het oefenen van
lastige situaties zoals slecht-nieuwsgeprekken. Swartjes verwacht
dat over vijf jaar dit nieuwe concept breed wordt toegepast.